ESD Handschoenen conform EN 16350

EN 16350:2014 is de Europese norm voor de elektrostatische eigenschappen van beschermhandschoenen die worden gebruikt waar een brandbare of explosieve atmosfeer aanwezig is of kan ontstaan.

De norm beschrijft een testmethode en eisen voor elektrostatisch dissipatieve handschoenen. De verticale weerstand van de gebruikte materialen moet daarbij kleiner zijn dan 1 × 10⁸ Ω. Daarmee kan elektrostatische lading gecontroleerd door de handschoen worden afgevoerd.

EN 16350 behandelt niet de bescherming tegen elektrische netspanning en is ook niet bedoeld als zelfstandige norm voor de bescherming van elektronische componenten.

Een antistatische handschoen beperkt of dissipeert de opbouw van statische elektriciteit, terwijl ESD verwijst naar het beheersen van elektrostatische ontlading. De termen worden commercieel vaak naast elkaar gebruikt, maar betekenen technisch niet automatisch hetzelfde.

De vermelding “antistatisch” alleen is geen bewijs dat een handschoen aan EN 16350 voldoet. Wanneer EN 16350 voor de toepassing relevant is, moet de certificering expliciet in de productdocumentatie of EU-conformiteitsverklaring zijn opgenomen.

VTN adviseert daarom niet alleen op de omschrijving “ESD” of “antistatisch”, maar op de daadwerkelijke normering en toepassing.

EN 16350-handschoenen zijn relevant wanneer elektrostatische ontlading een ontstekingsrisico kan vormen in een omgeving met brandbare gassen, dampen, vloeistoffen of stof.

Of EN 16350 daadwerkelijk vereist is, moet volgen uit de risicoanalyse, het explosieveiligheidsconcept en de gekozen beheersmaatregelen. De handschoen vormt daarbij slechts één onderdeel van het totale systeem.

Denk onder andere aan werkzaamheden in de chemische, petrochemische, farmaceutische en procesindustrie of andere omgevingen waar elektrostatische ontlading een potentiële ontstekingsbron kan zijn.

EN 16350-handschoenen kunnen in een explosiegevaarlijke of ATEX-omgeving worden gebruikt als onderdeel van een goed ontworpen aardingsketen.

Dat betekent niet dat alleen het dragen van een EN 16350-handschoen een medewerker of werkplek automatisch “ATEX-veilig” maakt. Ook onder andere kleding, schoeisel, vloer, werkplek, processen en andere aardingsmaatregelen moeten binnen het gekozen veiligheidsconcept passen.

Belangrijk: spreek daarom liever over “geschikt voor toepassing binnen een aardingsketen in explosiegevaarlijke omgevingen” dan over “ATEX-gecertificeerde handschoenen”.

Nee. EN 16350 behandelt niet de bescherming van elektronische componenten tegen ESD-schade.

Voor productie, assemblage, handling, inspectie of service van ESD-gevoelige elektronische componenten is onder andere IEC 61340-5-1 relevant. Deze norm behandelt het ESD-controlprogramma van de organisatie en kijkt naar het complete systeem waarin personen, werkplekken, materialen en aardingsmaatregelen samenwerken.

Een EN 16350-handschoen kan technisch bruikbaar zijn binnen een elektronicaomgeving, maar de EN 16350-certificering alleen bewijst niet dat daarmee aan het volledige ESD-controlprogramma voor elektronica wordt voldaan.

EN 16350 richt zich op de elektrostatische eigenschappen van beschermhandschoenen; IEC 61340-5-1 richt zich op de bescherming van ESD-gevoelige elektronische onderdelen binnen een volledig ESD-controlprogramma.

• EN 16350: beschermhandschoenen en het beperken van elektrostatische ontstekingsrisico's.
• IEC 61340-5-1: beheersing van ESD tijdens productie, verwerking, assemblage, installatie, verpakking, service, testen en handling van elektronische onderdelen en apparatuur.

Bij sommige werkzaamheden kunnen beide onderwerpen tegelijk relevant zijn. VTN adviseert daarom altijd vanuit de volledige toepassing en niet uitsluitend vanuit één norm.

Een dissipatieve handschoen werkt alleen effectief wanneer elektrostatische lading via een geschikte route kan worden afgevoerd.

De handschoen zelf hoeft niet noodzakelijk een aparte aardingskabel te hebben. Wel moet de volledige aardingsketen kloppen. Afhankelijk van de werkplek kan deze onder andere bestaan uit de persoon, handschoen, ESD-kleding, ESD-schoeisel, vloer, werkstation of andere daarvoor ontworpen aardingsvoorzieningen.

Welke opbouw nodig is, hangt af van het ESD- of explosieveiligheidsconcept van de werkplek.

Voor werkzaamheden waarbij zowel chemische bescherming als elektrostatische dissipatie vereist is, is een handschoen nodig die naast EN 16350 ook voor de betreffende chemische risico's is gecertificeerd.

De Ansell AlphaTec 58-001 ESD combineert EN 16350 met EN ISO 374-1 Type A en is ontwikkeld voor chemische werkzaamheden in omgevingen met elektrostatische risico's.

De juiste keuze hangt altijd af van de gebruikte chemische stof, concentratie, contactduur en gewenste permeatietijd. VTN kan hiervoor adviseren op basis van beschikbare chemische permeatiegegevens.

ESD-functionaliteit kan worden gecombineerd met hoge snijbescherming volgens EN 388.

Voor een verhoogd snijrisico is de Ansell HyFlex 11-571 een optie met EN 388 4X43D en EN 16350.

Is een nog hoger snijbeschermingsniveau noodzakelijk, dan biedt de Ansell HyFlex 11-581 EN 388 3X42F in combinatie met EN 16350.

Kies het snijniveau altijd op basis van het werkelijke risico; een hoger niveau is niet automatisch voor iedere precisietaak de beste keuze.

Nee. Een nitril wegwerphandschoen is niet automatisch een ESD- of EN 16350-handschoen.

Wanneer elektrostatische dissipatie vereist is, moet specifiek worden gecontroleerd of het betreffende model hiervoor is getest en gecertificeerd.

De Ansell Microflex 94-242 is een statisch dissipatieve nitril wegwerphandschoen conform EN 16350 en combineert dit met chemische bescherming volgens EN ISO 374.

Sommige ESD-handschoenen zijn touchscreencompatibel, maar dit geldt niet automatisch voor ieder EN 16350-model.

Een voorbeeld is de Ansell HyFlex 11-819 ESD . Deze 18-gauge ESD-handschoen is ontworpen voor hoge tactiliteit en kan met compatibele touchscreens worden gebruikt zonder de handschoenen uit te trekken.

Ook verschillende snijbestendige ESD-modellen, waaronder de HyFlex 11-571 en 11-581, zijn touchscreencompatibel.

Nee. ESD-handschoenen conform EN 16350 zijn nadrukkelijk niet bedoeld als elektrisch isolerende handschoenen voor werkzaamheden onder spanning.

Het doel van een ESD-handschoen is juist om elektrostatische lading gecontroleerd te kunnen dissiperen. Beschermhandschoenen voor werkzaamheden onder elektrische spanning vallen onder andere eisen en normen, waaronder EN 60903.

Gebruik een EN 16350-handschoen daarom nooit als vervanging voor een gecertificeerde elektrisch isolerende handschoen.

Voor fijne elektronica-assemblage zijn vooral tactiliteit, grip, lage vervuiling en aansluiting op het ESD-controlprogramma belangrijk.

Voor fijn montagewerk kan bijvoorbeeld de Ansell HyFlex 11-819 ESD interessant zijn vanwege de dunne 18G-constructie, EN 16350-certificering en touchscreencompatibiliteit.

Voor werkzaamheden waarbij zeer veel vingertopgevoel nodig is, kan ook een model met een lichte vingertopcoating worden gekozen. De uiteindelijke handschoen moet echter altijd passen binnen het ESD-controlprogramma volgens IEC 61340-5-1 en de eisen van het betreffende productieproces.

De juiste ESD-handschoen wordt bepaald door meer dan alleen EN 16350. Begin met de elektrostatische eisen van de werkplek en beoordeel vervolgens welke aanvullende bescherming nodig is.

• Explosiegevaar: controleer de aardingsketen en relevante EN 16350-eisen.
• Elektronica: beoordeel het ESD-controlprogramma en IEC 61340-5-1.
• Snijrisico: selecteer het passende niveau volgens EN 388.
• Chemische stoffen: beoordeel EN ISO 374 en de permeatiegegevens van de specifieke chemicaliën.
• Precisiewerk: vergelijk gauge, coating, tactiliteit en grip.
• Digitale apparatuur: controleer of touchscreencompatibiliteit vereist is.
• Disposable of herbruikbaar: kies op basis van proces, contaminatierisico en gebruiksduur.

Bekijk het volledige assortiment ESD handschoenen conform EN 16350 of laat VTN adviseren over de geschikte combinatie van normering, bescherming en toepassing.