Beschrijving

De Teledyne Oldham OLCT 100 CO₂ is een stationaire gasdetectie meetkop met infraroodsensor voor het continu meten van koolstofdioxide. De detector is uitgevoerd als explosieveilige OLCT 100 XP IR en kan daardoor worden toegepast in industriële omgevingen waar naast CO₂ ook een explosiegevaarlijke atmosfeer kan voorkomen.

De meetkop zet de gemeten CO₂-concentratie om in een lineair 4–20mA-signaal voor een geschikte gasdetectiecontroller, PLC of ander bewakingssysteem. De OLCT 100 heeft geen lokaal display en geen zelfstandige alarmrelais. Uitlezing, alarmverwerking, ventilatiesturing en doormelding worden verzorgd door het aangesloten systeem.

De CO₂-uitvoering is leverbaar met meetbereiken van 0–5000 ppm, 0–5 vol.%, 0–10 vol.% en 0–100 vol.%. Daardoor kan het meetpunt worden afgestemd op relatief lage beroepsmatige blootstellingen, oplopende concentraties bij lekkage of hoge CO₂-concentraties binnen een proces. Het juiste bereik wordt bepaald door de verwachte concentratie, gewenste alarmniveaus, benodigde meetreserve en vereiste resolutie.

Waarom CO₂-detectie belangrijk is

Koolstofdioxide is kleurloos en vrijwel reukloos. Het gas is niet brandbaar, maar kan bij verhoogde concentraties ernstige gezondheidseffecten veroorzaken. CO₂ verdringt zuurstof en beïnvloedt daarnaast rechtstreeks de ademhaling en zuur-basebalans van het lichaam. Hoge concentraties kunnen snel leiden tot hoofdpijn, benauwdheid, duizeligheid, bewusteloosheid en overlijden.

Een zuurstofdetector is daarom geen vervanging voor directe CO₂-detectie. Er kan al een gevaarlijke CO₂-concentratie aanwezig zijn terwijl het zuurstofgehalte nog niet tot een gebruikelijke zuurstofalarmgrens is gedaald. In installaties met CO₂-opslag, carbonisatie, vergisting, droogijs of koelmiddel R744 moet het daadwerkelijke CO₂-risico worden beoordeeld.

Belangrijkste kenmerken

• Stationaire gastransmitter voor continue detectie van koolstofdioxide.
• Niet-dispersieve infrarooddetectie voor selectieve CO₂-meting.
• Vier meetbereiken voor blootstellingsbewaking, lekdetectie en procesbewaking.
• Explosieveilige XP IR-behuizing voor ATEX Zone 1 en Zone 21.
• Lineair analoog 4–20mA-uitgangssignaal.
• Beschermingsgraad IP66 tegen stof en krachtige waterstralen.
• Bedrijfstemperatuur van −25 tot +50 °C.
• Geschikt voor een relatieve luchtvochtigheid van 0–95%.
• Gemiddelde IR-sensorlevensduur van circa 60 maanden.
• Analoge integratie met gasdetectiecontrollers, PLC, SCADA of gebouwbeheer.
• ATEX-, IECEx- en CE-gecertificeerde productserie.
• Geen zuurstof nodig voor het IR-meetprincipe.
• Geen katalysator die door gebruikelijke katalysatorvergiften kan worden gedeactiveerd.

Beschikbare meetbereiken

De toepassingsvoorbeelden zijn indicatief. Een groter meetbereik voorkomt overrange bij hoge concentraties, maar geeft niet automatisch de beste resolutie bij lage concentraties. Het gekozen bereik moet alle alarmgrenzen met voldoende meetreserve omvatten.

Infrarood meetprincipe

De sensor bepaalt de CO₂-concentratie door de absorptie van infraroodlicht op een karakteristieke golflengte te meten. Dit niet-verbruikende meetprincipe biedt een stabiele oplossing voor continue bewaking en heeft geen zuurstof nodig om CO₂ te detecteren. De sensor wordt ook niet beïnvloed door katalysatorvergiften zoals een katalytische brandbaar-gassensor.

IR-detectie blijft wel afhankelijk van een correcte kalibratie, vrije gasdiffusie naar de optische meetkamer en geschikte omgevingscondities. Vervuiling, condensatie, drukafwijkingen, blokkering van de gasweg en blootstelling buiten de productspecificaties kunnen de meting beïnvloeden.

ATEX en explosieveiligheid

CO₂ is zelf niet brandbaar. De ATEX-certificering van de OLCT 100 XP IR maakt het mogelijk de meetkop te installeren op locaties waar door andere stoffen of processen een explosiegevaarlijke gas- of stofatmosfeer kan ontstaan. De detector is gecertificeerd als categorie 2-apparatuur voor Zone 1 en Zone 21.

De typeplaat en certificaten van de geleverde artikelreferentie zijn altijd bepalend. Controleer vóór installatie de gasgroep, temperatuurklasse, stofgroep, maximale oppervlaktetemperatuur, omgevingstemperatuur, kabelinvoer en eventuele bijzondere gebruiksvoorwaarden.

Technische specificaties

Normen en certificeringen

Wetgeving en blootstellingsbeheersing

Of vaste CO₂-detectie verplicht of noodzakelijk is, volgt uit de aard en omvang van het risico, de RI&E, de blootstellingsbeoordeling, het ontwerp van de installatie en eventueel toepasselijke branche- of installatievoorschriften. Werkgevers moeten blootstelling aan gevaarlijke stoffen en risico's door een onveilige atmosfeer voorkomen of voldoende beheersen.

Voor koolstofdioxide geldt in Nederland een wettelijke grenswaarde van 9000 mg/m³, overeenkomend met 5000 ppm, als tijdgewogen gemiddelde over acht uur. Een grenswaarde is geen universele alarmgrens. Alarmniveaus moeten rekening houden met meetbereik, reactietijd, vluchtmogelijkheden, ventilatie, kortdurende pieken, bezetting en het scenario dat moet worden beheerst.

Vaste detectie kan onderdeel zijn van een maatregelenpakket met bronbeheersing, mechanische ventilatie, toegangsbeperking, akoestische en optische signalering, doormelding en noodprocedures. Gasdetectie vervangt deze maatregelen niet, maar bewaakt of een gevaarlijke situatie ontstaat en kan automatische veiligheidsacties activeren.

Aanbevolen toepassingen

• Brouwerijen, gistingsruimten en tankkelders.
• Bottelarijen en carbonisatie-installaties.
• Opslag en distributie van koolstofdioxide.
• Droogijsproductie, -opslag en -verwerking.
• Industriële koelinstallaties met CO₂ als koudemiddel R744.
• Voedselverwerking, verpakking onder beschermende atmosfeer en kassen.
• Laboratoria, onderzoeksruimten en technische ruimten.
• Brandblusinstallaties met CO₂.
• Fermentatie-, biogas- en afvalwaterprocessen.
• Procesinstallaties waarin CO₂ wordt geproduceerd, opgeslagen of gebruikt.

Belangrijkste sectoren

• Voedingsmiddelen- en drankenindustrie
• Brouwerijen en bottelarijen
• Industriële koeltechniek
• Chemische en procesindustrie
• Laboratoria en onderzoeksinstellingen
• Land- en tuinbouw
• Logistiek en gekoelde opslag
• Waterzuivering en afvalverwerking
• Maritieme en offshore-industrie

Detectorplaatsing bij CO₂

CO₂ is bij vergelijkbare temperatuur zwaarder dan lucht en kan zich ophopen in laaggelegen delen, putten, kelders en slecht geventileerde zones. Een lage montagepositie kan daarom passend zijn. De werkelijke verspreiding wordt echter ook bepaald door temperatuur, uitstroomsnelheid, procesdruk, ventilatie, obstakels en bronlocatie.

Koud vrijkomend CO₂, bijvoorbeeld uit droogijs of een expansielek, kan zich anders gedragen dan warm procesgas. Voor bescherming van personen kan daarnaast detectie ter hoogte van de ademzone of op vluchtroutes nodig zijn. Detectorposities moeten daarom projectspecifiek worden vastgesteld en niet uitsluitend op basis van de relatieve gasdichtheid.

Aansluiting en systeemintegratie

De OLCT 100 CO₂ gebruikt een 3-draads 4–20mA-aansluiting met afscherming. De meetkop kan worden aangesloten op een compatibele gasdetectiecontroller of op een geschikte analoge ingang van een PLC of ander besturingssysteem. De voeding, maximale kabellengte, kabeldoorsnede, spanningsval, afscherming en aarding moeten tijdens de engineering worden gecontroleerd.

Het bovenliggende systeem verzorgt de lokale uitlezing en kan bij een alarm ventilatie starten, afsluiters aansturen, toegang blokkeren, akoestische en optische signaalgevers activeren of een melding doorgeven. Deze functies moeten in een oorzaak-en-gevolgdiagram worden vastgelegd en tijdens de inbedrijfstelling volledig worden getest.

Montage en accessoires

• Gebruik een passende Ex-gecertificeerde kabelwartel voor de geselecteerde kabelinvoer.
• Bescherm de meetkop tegen directe mechanische beschadiging en extreme weersinvloeden.
• Gebruik waar nodig een weerbeschermkap, spatwaterbescherming of montagebeugel.
• Voorkom montage waarbij de gasweg door vuil, water, ijs of constructiedelen kan worden geblokkeerd.
• Gebruik voor functietesten en kalibratie uitsluitend een voor de XP IR-uitvoering goedgekeurde gasadapter.

De standaard kalibratiekap voor diverse andere OLCT 100-sensoren is niet geschikt voor de OLCT 100 XP IR. Laat daarom vóór bestelling controleren welke gassing- en kalibratieaccessoires bij de CO₂-uitvoering en montagewijze horen.

Kalibratie en onderhoud

Voor betrouwbare CO₂-detectie moet de volledige meetketen periodiek worden geïnspecteerd, functioneel getest en gekalibreerd met geschikt, traceerbaar testgas. Het interval wordt bepaald door de risicoanalyse, het gekozen meetbereik, omgevingscondities, bedrijfsprocedure, eerdere meetresultaten en toepasselijke voorschriften.

Controleer tijdens onderhoud ook de vrije gasweg, behuizing, kabelwartel, afdichtingen, bekabeling, 4–20mA-overdracht, controller, alarmgrenzen, relais, signaalgevers en ventilatiesturing. Na een hoge blootstelling, storing, proceswijziging of mechanische beschadiging kan een aanvullende controle nodig zijn.

Bij hoge meetbereiken moet het gebruikte kalibratiegas en de testprocedure aansluiten op het bereik van de detector. Een korte bump-test toont aan dat de sensor en alarmering reageren, maar vervangt geen volledige kalibratie waarbij de meetwaarde wordt gecontroleerd en zo nodig bijgesteld.

Configuratie en leveringsomvang

De gekozen artikelvariant bepaalt het meetbereik en de kabelinvoer. Een gasdetectiecontroller, Ex-kabelwartel, kabel, montageaccessoires, kalibratieadapter, testgas, alarmgevers en installatie- of inbedrijfstellingswerkzaamheden worden alleen meegeleverd wanneer deze expliciet onderdeel zijn van de geselecteerde configuratie.

Laat vóór bestelling controleren of het meetbereik voldoende ruimte biedt voor alle alarmgrenzen en te verwachten concentraties. Controleer daarnaast de vereiste ATEX-markering, voeding, signaalverwerking, montagepositie en gewenste veiligheidsacties.

Waarom kiezen voor de Teledyne Oldham OLCT 100 CO₂?

• Vier meetbereiken voor uiteenlopende veiligheids- en procestoepassingen.
• Stabiel infrarood meetprincipe met een lange verwachte sensorlevensduur.
• Geen zuurstof nodig voor de detectie van CO₂.
• Explosieveilige uitvoering voor Zone 1 en Zone 21.
• 4–20mA-signaal voor integratie met uiteenlopende besturingssystemen.
• IP66-behuizing voor veeleisende industriële omstandigheden.
• Geschikt voor persoonsveiligheid, lekdetectie, ventilatiesturing en procesbewaking.
• Ondersteuning gedurende de volledige levenscyclus van het gasdetectiesysteem.

VTN Veiligheidstechniek Nederland

VTN Veiligheidstechniek Nederland is officieel partner en distributeur van Teledyne Oldham. Onze door de fabrikant opgeleide en gecertificeerde servicespecialisten ondersteunen bij de selectie, engineering, installatie, configuratie, inbedrijfstelling en het onderhoud van stationaire gasdetectiesystemen.

Voor CO₂-toepassingen beoordeelt VTN onder meer de mogelijke emissie, verwachte concentraties, het meetbereik, detectorposities, ventilatie, alarmgrenzen, ATEX-zonering en systeemintegratie. Zo wordt de OLCT 100 CO₂ onderdeel van een complete en aantoonbaar functionerende veiligheidsoplossing.